Forsíðu Sögu LXIII: II prýðir mynd af konu í brúðarbúningi, ein af samtals fimm myndum sem sýna klæðaburð Íslendinga um miðja átjándu öld og teiknaðar voru í tengslum við leiðangur Eggerts Ólafssonar og Bjarna Pálssonar á árunum 1752–1757. Myndirnar voru lengi taldar glataðar en þær uppgötvuðust nýlega í vörslu Statens Museum for Kunst í Kaupmannahöfn. Guðrún Hildur Rosenkjær og Hrefna Róbertsdóttir hafa rannsakað afdrif myndanna og rita ítarlega forsíðumyndargrein um leitina að þeim.

Álitamál Sögu er að þessu sinni helgið öryggismálum Íslands í sögulegu samhengi. Anna Agnarsdóttir setur stöðu Íslands í alþjóða- og varnarmálum í sögulegt samhengi frá átjándu öld til loka Napóleonsstyrjalda og varpar ljósi á hvaða áhrif stríð stórveldanna höfðu á varnarleysi Íslands og stöðu landsins á alþjóðavettvangi. Valgerður Pálmadóttir greinir frá því hvernig íslensk kvennahreyfing glímdi við togstreitu milli þverpólitískrar samstöðu og ágreinings um NATO og herstöðina. Ann-Sofie Gremaud fjallar um breytingar í samskiptum Íslands og Grænlands á síðustu árum og setur þær í samhengi við aukna áherslu á norðurslóðir á alþjóðavettvangi. Hún sýnir hvernig samskipti landanna hafa tekið mið af áherslu á jafnræði, samstöðu og samstarf, en jafnframt eldri hugmyndum um stigveldi og hlutverk Íslands sem bjargvættar. Rósa Magnúsdóttir varpar að lokum ljósi á upplýsingastríð kalda stríðsins á Íslandi og sýnir hvernig Sovétríkin og Austur-Þýskaland beittu slíkum hernaði til að hafa áhrif á íslenska fjölmiðla og þjóðmálaumræðu á áttunda og níunda áratugnum, aðferðir sem eiga sér hliðstæður í samtímanum.

Það eru fjórar ritrýndar greinar í þessu hefti Sögu. Guðmundur Hálfdanarson skrifar um erlent förufólk sem kom til Íslands í upphafi tuttugustu aldar og vakti miklar umræður meðal landsmanna. Nokkrar vangaveltur voru um uppruna fólksins en ein kenning var sú að það væri svokallaðir Sígaunar, sem höfðu verið til staðar í Skandinavíu í aldir. Í greininni er grafist fyrir um hvort þessi tilgáta var rétt og ástæður þess hvers vegna erlent flökkufólk lagði leið sína hingað til lands á þessum árum.

Ragnheiður Kristjánsdóttir fjallar í sinni grein um efnahagsleg og siðferðileg skilyrði kosningaréttar á Íslandi á tuttugustu öld og ræðir efnið í þverþjóðlegu samhengi ásamt því að kortleggja og greina þau lagaákvæði sem fólu í sér takmarkanir á kosningarétti.

Vilhelm Vilhelmsson, Harpa Rún Ásmundsdóttir og Ása Ester Sigurðardóttir skrifa grein um stofnun sáttanefnda á Íslandi í lok átjándu aldar og taka saman tölfræðilegt efni um störf nefndanna á nítjándu öld og fram til ársins 1936 og greina á þeim grundvelli hlutverk og mikilvægi sáttanefnda fyrir íslenskt samfélag á þessu tímabili.

Loks rýnir Hrafnkell Lárusson í sinni grein í úrslit alþingiskosninga á landshöfðingja tímanum og fjallar um réttarstöðu landsmanna, möguleika þeirra á að nýta lýðræðisleg réttindi sín og tengsl kjósenda við meginstrauma stjórnmála á tímabilinu. Greining hans byggir á ítarlegri greiningu á kjörskrám og öðrum gögnum sem tekin hafa verið saman í nýjan gagnagrunn.

Í heftinu birtist einnig viðhorfsgrein eftir Sigurð Gylfa Magnússon sem fjallar á gagnrýninn hátt um nýlega bók Steinunnar Kristjánsdóttur fornleifafræðings um sögu Bjarna Bjarnasonar frá Sjöundá og stöðu sagnfræðinnar í ljósi skrifa Steinunnar.

Þá birtast í heftinu sex ritdómar.