Hér dregur Bergsteinn Jónsson prófessor í sagnfræði upp mynd af því hvernig samfélag íslenskumælandi fólks í Norður-Dakota í Bandaríkjunum reyndi að viðhalda þjóðerni sínu á áratugunum í kringum miðja 20. öld en tapaði sjálfu sameiningartákninu, íslensku tungumáli.

Þjóðræknisdeildin Báran var deild í Þjóðræknisfélagi Íslendinga í Vesturheimi. Hún stóð fyrir íslenskukennslu og söngkennslu á íslensku meðal barna fólks af íslenskum uppruna. Hún hélt samkomur 17. júní, tók á móti gestum frá Íslandi og stóð fyrir mörgu öðru í því skyni að viðhalda tengslum við íslenska menningu og efla samstöðukennd meðal afkomenda íslenskra landnema. Lengi framan af voru tök félagsmanna á íslensku furðugóð, þótt strax sjáist skýr merki vestur-íslensku. En smám saman sækja ensk orð á, og upp úr 1970 er eins og varnir íslenskunnar bresti skyndilega. Eftir það deyr félagsskapurinn út á nokkrum árum.