Alþýðubókin er safn greina sem Halldór Laxness skrifaði seint á þriðja áratug síðustu aldar og kom fyrst út síðla árs 1929. Hann var þá rétt ókominn heim til Íslands úr Ameríkudvöl sem hafði staðið hálft þriðja ár og efnið er samið þar vestra, bókin sett saman í Hollywood sumarið 1928 að sögn höfundar.

Í Ameríku kynntist hann ýmsu nýju, jafnt í lifnaðarháttum fólks sem hugsunarhætti, og þau kynni settu mark sitt á skrif hans um þjóðfélags- og menningarmál. Tónninn er herskár, hann vandar um fyrir þjóð sinni þegar hann fjallar um íslensk málefni, svo sem í alræmdri grein um þrifnað á Íslandi, og mörgum blöskraði en fyrir vikið varð höfundurinn nú landsþekktur.

Á þessum árum var pólitísk vitund Halldórs að vakna og vandamál líðandi stundar áttu hug hans allan – hann vildi berjast fyrir betra lífi, jöfnuði og réttlæti. Bókin er óður hans til alþýðu manna; þar segir: „… sannleikurinn er ekki í bókum, og ekki einu sinni í góðum bókum, heldur í mönnum sem hafa gott hjartalag.“